Wizualizacja "Eco Cube", Oslo, Norwegia @ A-lab

Zagospodarowanie Lørenveien 68 może stać się ogniwem łączącym nowo projektowane centrum Økern z istniejącą zabudowę Løren o charakterze mieszkalnym. Działka, na której zaprojektowano „Eco Cube” jest ukształtowana z łagodnym nachyleniem. Nowy budynek, którego bryła jest zamknięta w formie sześcianu została wkomponowana w istniejący profil terenu. Wysokość budynku i nachylenie terenu nawiązują do otaczającej przestrzeni pod względem skali zabudowy i zagospodarowania. Lokalizacja obiektu kubaturowego o funkcji biurowej jest właściwa w kontekście zmieniającego się charakteru obszaru Økern poprzez tworzenie stref życia społecznego z dobrym nasłonecznieniem i efektownym krajobrazem zabudowy miejskiej. Generowanie stref życia społecznego w praktyce oznacza rozwijanie centrów spotkań, kafeterii, tarasów, miejsc związanych z relaksem i rekreacją oraz sportem.

Wizualizacja "Eco Cube" - tarasy, Oslo, Norwegia @ A-lab

Atrium wokół którego tworzone są te znaczące miejsca związane z życiem społecznym integruje cały budynek. Tak zaprojektowana przestrzeń wewnętrzna „Eco Cube” podnosi jakość i warunki pracy, sprzyja nawiązywaniu więzi społecznych. Budynek „oddycha zielonymi płucami” rozmieszczonymi pomiędzy fasadami i atrium. Zaprojektowane strefy zieleni łączą strefy społeczne budynku ze strefami związanymi z zasadniczym przeznaczeniem obiektu. „Eco Cube” jest nowoczesnym kompaktowym budynkiem wyposażonym w naturalny system wentylacji, podwójne fasady oraz system odzyskiwania energii cieplnej.

Wizualizacja "Eco Cube", Oslo, Norwegia @ A-lab

A-lab jest norweskim biurem projektowym o profilu działalności architektura-urbanistyka, założonym w 2000 roku, a obecnie reprezentowanym przez dwóch partnerów – architekci: Geir Haaversen i Odd Klev. Przez ponad 10 lat pracy projektowej brali udział we wielu konkursach architektonicznych i urbanistycznych, opracowywali koncepcje i projekty budynków ideowych oraz projekty techniczne, zajmowali się obsługą znaczących realizacji budowlanych. W tym czasie rozwinęli sieć współpracowników z różnych branż projektowych na terenie Norwegii i w innych krajach europejskich. Interesuje ich praca nad dużymi inwestycjami. W latach 2002-2005 wygrali kilka konkursów architektonicznych, a między innymi: konkurs na opracowanie projektu głównego zabudowy Oslo-Barcode (we współpracy z DARK i MVRDV), projekt budynku biurowego IT-Fornebu w Oslo i projekt Centrum Arctic Culture w Hammerfest. Inwestycje zostały zakończone w 2009 roku. W ostatnim czasie zostali zwycięzcami konkursów na założenia urbanistyczne: Furuset w Oslo i wybrzeże Skien oraz na opracowanie projektu nowych stacji granicznych w Sør-Varangen w 2010 roku. Aktualnie wraz z DARK i MVRDV realizują następujące inwestycje: budynki DnB NOR, biurowiec Statoil w Oslo i Muzeum Vadsø.

Informacje na temat budynku „Eco Cube”, który moim zdaniem jest prawdziwie „ideowym budynkiem” wyrażającym najnowocześniejsze podejście do „architektury ekologicznej” i „rozwiązań zrównoważonych” otrzymaliśmy od zaprzyjaźnionego biura norweskiego A-lab wraz z życzeniami Szczęśliwego Nowego Roku 2012. Architekci Geir Haaversen i Odd Klev prowadzą fajną stronę internetową www.a-lab.no. Wkrótce zamieścimy więcej informacji na temat realizowanych przez nich projektów.

Tekst napisała: architekt Renata Stefania Węsierska

„Hangzhou Waves”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Po sześciu latach aktywnej działalności projektowej w Azji Studio JDS Architects założyło swoja pierwszą placówkę na tym kontynencie z siedzibą w Szanghaju. Nowo otwarte biuro będzie zajmowało się obsługą kluczowych projektów realizowanych na terenie Chińskiej Republiki Ludowej i całej Azji. Julien De Smedt oraz Andrew Griffin są odpowiedzialni za prowadzenie biura i nadzór nad zbliżającymi się realizacjami w tym regionie świata, poniżej znajdują się informacje na temat najważniejszych. Wszystkie opisane w artykule projekty Studio JDS Architects wykonuje jako zwycięski zespół projektowy wybrany w konkursach architektonicznych ograniczonych, do których zostali zaproszeni przez inwestorów.

„Hangzhou Waves”, Chiny 2011 @ JDS Architects

„Hangzhou Waves”, Hangzhou, Chiny 2011

„Hangzhou Waves”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Studio JDS Architects w grudniu 2011 wygrało konkurs architektoniczny na zaprojektowanie zespołu zabudowy pod nazwą „Hangzhou Waves” obejmującego 2 budynki – hotel i biurowiec w dzielnicy finansowej Hangzhou Xintiand w Chinach. Bryły obu budynków zostały zainspirowane pomysłem „wysoka fala”, ale pod względem przestrzennym sposób wyrażenia tej samej idei architektonicznej różni się zasadniczo i jednocześnie wykazuje pewne podobieństwa.

„Hangzhou Waves”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Obie formy architektoniczne powstały na bazie wspólnych założeń projektowych dotyczących otwarcia na naturalne nasłonecznienie, zwieńczenia zielonymi dachami, efektywne i aktywne wykorzystanie rzutu przyziemia etc… Budynki zostały usytuowane jeden obok drugiego w bardzo bliskiej odległości, tworząc lustrzane odbicie.

„Hangzhou Waves”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Bryłę hotelu ukształtowano elementami licznych tarasów narastających wokół wewnętrznego atrium od najniższego punktu, aż do najwyższego. Bryła budynku biurowego od najwyższego do najniższego punktu została wyprofilowana opływowym, wygiętym sinusoidalnie zielonym dachem. Bliźniacze budynki łączy silne powiązanie przestrzenne. Niekonwencjonalny pomysł na stworzenie kompleksu budynków z zakrzywionymi dachami daje efekt plastycznego włączenia nowej zabudowy w istniejące otoczenie.

„Hangzhou Waves”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Tablica informacyjna:

Projekt: Budynek biurowy – hotel
Powierzchnia: 120 000 m2
Inwestor: Xin Tian Di
Lokalizacja: Hangzhou, Chiny
Wykonawcy: JDS, MUDI, China CUC
Projektanci prowadzący: Junhee Jung, Charlotte Lieske
Zespół projektowy: Andrew Griffin, Henning Stüben, Francisco Villeda, Gladys Greyl

„Hangzhou Gateway Tower”, Hangzhou, Chiny 2011

„Hangzhou Gateway Tower”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Kolejnym projektem, nad jakim pracuje Studio JDS Architects w Chinach jest  „Hangzhou Gateway Tower” 15-kondygnacyjny budynek o mieszanych funkcjach: biura, restauracje, poczta i centrum handlowe z pasażem. Obiekt ten ma stać się ikoną przekształceń urbanistycznych zaplanowanych dla przemysłowej dzielnicy Gongshu.

„Hangzhou Gateway Tower”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Pod względem przestrzennym bryła budynku przypomina formę „naturalnie wyrzeźbionej skały” – u podstawy węższa i wydrążona na przestrzał centralnie usytuowanym pasażem, w górnej części rozdzielona, tworzy dwie wieże o nieregularnym zarysie ukształtowane poprzez narastające kaskady tarasów zaprojektowanych na poszczególnych kondygnacjach.

„Hangzhou Gateway Tower”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Charakter bryły podkreślają poziome podziały elewacji, połączone z przeszkleniami i elementami żaluzji zewnętrznych. Projekt został oficjalnie zatwierdzony. Budowę zaplanowano na marzec 2012 roku.

„Hangzhou Gateway Tower”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Tablica informacyjna:

Projekt: Budynek wielofunkcyjny: biurowy, komercyjny, restauracje i urząd pocztowy
Zespół projektowy: China CUC, Julien De Smet, Andrew Griffin, Francisco Villeda, Lasse Lyhne-Hansen, Qian Dong
Lokalizacja: Hangzhou, Chiny
Powierzchnia: 23 619 m2
Szacunkowy koszt inwestycji: 22 miliony euro
Inwestor: Hangzhou Xintiandi Group LTD

Poza opisanymi powyżej projektami, w jakie obecnie zaangażowane jest Studio JDS Architects na terenie Hangzhou warto wspomnieć o firmowanych przez nich kolejnych trzech realizacjach na terenie Chin: „Wuhan Mikado Towers”, „Shaghai Community Ring”,  „Chongming Bike City”.

„Wuhan Mikado Towers”, Wuhan, Chiny 2011

„Wuhan Mikado Towers”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Projekt kompleksu zabudowy mieszkaniowej wraz z częścią biurową i komercyjną o powierzchni 198 000 m2 realizowany jest pod nazwą „Wuhan Mikado Towers” na terenie Wuhan przez JDS Architects wraz z ARUP i MUDI. Program założenia zawarto w formie sześciu wież mieszkalnych o wysokości 170 metrów każda, połączonych trzema poziomymi, prostopadłościennymi łącznikami mieszczącymi funkcje mieszane, aktywujące życie społeczne mieszkańców.

„Wuhan Mikado Towers”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Całe założenie zostało zaprojektowane na geometrycznej siatce kwadratów (25x25m). W części podziemnej znajduje się parking, nad którym powstaną tereny zieleni parkowej wypełniającej przestrzeń pomiędzy elementami zabudowy nadziemnej. Poziome łączniki wykonane w trzech poziomach pomiędzy elementami pionowymi będą wykorzystane do potrzeb funkcji uzupełniających – handlu, usług, rekreacji i biurowej.

„Wuhan Mikado Towers”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Założeniem wyjściowym do projektu było maksymalne wykorzystanie światła dziennego – wieże, w których zaprojektowano apartamenty mieszkalne z balkonami i tarasami zostały tak usytuowane względem kierunków świata, że żadna fasada nie posiada bezpośredniej ekspozycji na północ. Cały kompleks położony jest nad jeziorem z panoramą na tereny istniejącej zabudowy miejskiej.

„Wuhan Mikado Towers”, Chiny 2011 @ JDS Architects

„Shaghai Community Ring”, Szanghaj, Chiny 2011

„Shaghai Community Ring”, Chiny 2011 @ JDS Architects

„Shaghai Community Ring” jest obiektem kulturowo-społecznym o powierzchni 4 500 m2  realizowanym przez JDS Architects w dzielnicy Szanghaju  – Pudong. Budowa pierwszego tego rodzaju centrum łącznego w sobie program funkcjonalny związany z realizacją celów publicznych władz i priorytetów społecznych, uzyskała akceptację rządu Chińskiej Republiki Ludowej.

„Shaghai Community Ring”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Podstawowe przeznaczenie obiektu uzupełniają funkcje dodatkowe – komercyjna, rekreacyjno-sportowa obejmująca basen i strefę fittnes, centrum zabaw dla dzieci, restauracje i kafeterie. Budynek został plastycznie wkomponowany w naturalne ukształtowanie wyspy.

„Shaghai Community Ring”, Chiny 2011 @ JDS Architects

Zaplanowany na rzucie koła dwupoziomowy obiekt z tarasem nad ostatnią kondygnacją obejmuje przyziemie ukształtowane wokół wewnętrznej strefy publicznej – „plaza”, łączącej trzy główne ciągi komunikacyjne prowadzące na wyspę oraz część nadziemną w formie pierścienia wyniesionego ponad teren. Obie kondygnacje zostały ze sobą płynnie połączone za pomocą komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej w formie galerii prowadzonej z nachyleniem.

“Chongming Bicycle Park”, Chongming, Chiny 2011

“Chongming Bicycle Park” - widok ogólny, Chiny 2011 @ JDS Architects

 “Chongming Bicycle Park” jest rozległym założeniem parkowym związanym z turystyką rowerową i rekreacją, które powstanie wokół jeziora na terenie Chongming w pobliżu Szanghaju. Projekt opracowany przez studio JDS Architects zakłada budowę trzech budynków: Centrum informacji turystycznej, Muzeum sportów rowerowych oraz Wielofunkcyjnej hali. Teren całego parku powiązany jest siecią ciągów pieszo-jezdnych oraz pomostów.

Centrum informacji turystycznej otwiera całe założenie  i  stanowi jego wizytówkę. Pomysłem wyjściowym do projektu była forma „wzgórza” – zarys bryły tworzą zewnętrzne pochylnie przystosowane do ruchu pieszego i rowerowego oplatające budynek od podstawy do szczytu.

“Chongming Bicycle Park” - Centrum informacji turystycznej, Chiny 2011 @ JDS Architects

Muzeum sportów rowerowych jest kolejnym budynkiem związanym z projektem “Chongming Bicycle Park”. Obiekt zawiera sale ekspozycyjne związane ze sportem rowerowym, historią, wzornictwem i technologią w tej dziedzinie uzupełnione funkcjami dodatkowymi tj.: kafeterie i restauracje z tarasami oraz sklepy.

“Chongming Bicycle Park” - Muzeum sportów rowerowych, Chiny 2011 @ JDS Architects

Bryła budynku została skonstruowana jako potężna spirala. Wyraża to sposób ukształtowania komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej w budynku.

“Chongming Bicycle Park” - Muzeum sportów rowerowych, Chiny 2011 @ JDS Architects

Hala wielofunkcyjna powstanie na przeciwległym brzegu jeziora obok kameralnej przystani jachtowej. Dachy budynku skonstruowane są z kolistych, nachylonych elementów przekrywających wnętrze zaprojektowane jako otwarta przestrzeń. Obiekt związany jest z obsługą turystów oraz działalnością rekreacyjno-sportową. Całe założenie JDS Architects realizuje wspólnie z MUDI i Uniwersytetem Tongji.

“Chongming Bicycle Park” - Hala wielofunkcyjna, Chiny 2011 @ JDS Architects

Tekst napisała: architekt Renata Stefania Węsierska

Rewitalizacja nabrzeża „Havenkwartier”, Deventer @ OJO

Plany związane z przekształceniem nabrzeża „Havenkwartier” nie mają na celu zmiany  dotychczasowego przeznaczenia terenu jako miejsca przeładunku towarów, lecz zwiększenie jego atrakcyjności poprzez wprowadzenie dodatkowych funkcji. W ramach projektu przygotowanego przez OJO na tej relatywnie małej działce powstanie nowa zabudowa o powierzchni 8 000 m2 obejmująca program związany z aktywnym spędzaniem wolnego czasu, produkcją, kulturą i mieszkalnictwem. Celem architektów było takie rozmieszczenie projektowanych budynków i elementów zagospodarowania, aby podkreślić walory miejsca i ożywić przestrzeń.

Rewitalizacja nabrzeża „Havenkwartier”, Deventer @ OJO

Najważniejszym elementem istniejącego zespołu zabudowy „Havenkwartier” i najmocniej wyeksponowanym w przestrzeni jest „Wysoki Silos” na zboże wybudowany w 1961 roku. Budynek ten jest pierwszym w Europie obiektem, którego konstrukcja została wykonana z zastosowaniem rusztowań przesuwnych.

Stan istniejący nabrzeża „Havenkwartier”, Deventer @ OJO

Budynek ten obecnie nie jest już wykorzystywany jako silos. W projekcie został potraktowany jako centralny punkt założenia, wokół którego rozplanowano nową zabudowę i zagospodarowanie terenu. „Wysoki silos” zostanie przekształcony w galerię – miejsce ekspozycji prac artystów, rękodzielników, rzemieślników, twórców oraz drobnych producentów. Na szczycie istniejącej konstrukcji budynku zaprojektowano dwupoziomową restaurację, która stanie się punktem widokowym, a w nocy orientacyjnym sygnałem świetlnym w przestrzeni miejskiej Deventer.

Rewitalizacja nabrzeża „Havenkwartier”, Deventer @ OJO

Wydłużony budynek zawierający apartamenty mieszkalne i mieszkania dla studentów usytuowany równolegle do nabrzeża został zaprojektowany poprzez analogię do proporcji kadłubów statków cumujących wzdłuż doku. Dwukondygnacyjna część mieszkalna została wyniesiona w górę i wsparta konstrukcyjnie na elementach trzech klatek schodowych widocznych w poziomie parteru. Takie rozwiązanie przestrzenne miało na celu  zachowanie kontaktu wzrokowego z krajobrazem nabrzeża.

Rewitalizacja nabrzeża „Havenkwartier”, Deventer @ OJO

Pomiędzy istniejącym „Wysokim Silosem”, nowo projektowanym budynkiem mieszkalnym, a kolejnym budynkiem  przeznaczonym na pracownie i warsztaty utworzony zostanie skwer. Skwer ma stać się centrum życia społecznego i miejscem organizacji targów i festiwali ulicznych. Budynek nazywany „Czarnym Silosem” znajdujący się obok „Wysokiego Silosa” przy samym nabrzeżu zostanie przekształcony w kameralny teatr, w którym organizowane będą przedstawienia kulturalne i koncerty. Architekci zaprojektowali również połączenie pomostem dwukondygnacyjnego budynku dźwigu portowego z budynkiem mieszkalnym i „Wysokim Silosem”.

Rewitalizacja nabrzeża „Havenkwartier”, Deventer @ OJO

Zespół dwóch budynków mieszkalnych położony w południowej części działki zaprojektowany został w formie dwóch wież o zróżnicowanej kubaturze i posiadających wspólną komunikację. Główna klatka schodowa znajduje się w wyższej wieży i połączona jest z niższą wieżą zawierającą mieszkania dwupoziomowe trzema poziomymi pomostami. Na parterze obu budynków zaprojektowano pracownie i lokale usługowe. Budynkami uzupełniającymi zabudowę przestrzeni „Havenkwartier” są dwie wieże zawierające miejsca parkingowe dla samochodów osobowych zlokalizowane na obrzeżach działki. Miejsca parkingowe zewnętrzne zostały zaprojektowane wzdłuż dróg dojazdowych i w podcieniu budynku mieszkalnego.

Rewitalizacja nabrzeża „Havenkwartier”, Deventer @ OJO

Projekt Rewitalizacji nabrzeża portowego „Havenkwartier” został zaprezentowany w formie tradycyjnej makiety architektonicznej, która plastycznie przedstawia wizję projektantów i jednocześnie wzbudza nostalgię. Architekci z pracowni OJO potrafili w kreatywny sposób połączyć zabudowę istniejącą z nowo projektowaną poprzez umiejętne wprowadzenie obiektów o zróżnicowanej skali, kubaturze i wysokości, a efektem ich pracy jest interesująca kompozycja przestrzenna. Zaproponowane rozwiązanie świadczy o ogromnym wyczuciu charakteru miejsca i klasycznym podejściu do tematu. Autor projektu – architekt Jarrik Ouburg wyraził swoje zadowolenie z faktu, że zainteresował nas temat Rewitalizacji „Havenkwartier” w holenderskim mieście Deventer. organizacja imprez

Tekst napisała: architekt Renata Stefania Węsierska

Restauracja Aker Brygge, Oslo w Norwegii @ MAPT

Zamierzeniem projektowym było stworzenie wielofunkcyjnej Restauracji, która będzie miejscem spotkań w przestrzeni miejskiej Aker Brygge w Norwegii. Celem zespołu architektów, wybranych w otwartym konkursie architektonicznym, reprezentujących pracownię MAPT – Anders Lendager i Mads Møller było wypracowanie takiego rozwiązania przestrzennego obiektu, które zapewni możliwość elastycznego przystosowania wnętrza do różnych potrzeb. Osiągnęli to zamierzenie poprzez zaprojektowanie bryły budynku w małej skali, na prostym rzucie o opływowym kształcie, konsekwentne zaplanowanie całościowego programu funkcjonalnego i włączanie się w nadmorskie otoczenie w sposób naturalny. Kolejnym zadaniem, jakie wyznaczyli sobie projektanci było osiągnięcie efektu połączenia nowoczesności z tradycją. Dlatego forma architektoniczna Restauracji jest wyrażona nowoczesną bryłą wykonaną w technologii nawiązującej do długiej tradycji norweskiego budownictwa drewnianego.

Restauracja Aker Brygge, Oslo w Norwegii @ MAPT

Wnętrze budynku zostało zaprojektowane jako otwarta przestrzeń, co zapewnia elastyczne jej wykorzystanie przez cały rok. Przede wszystkim jest to nadmorska restauracja i kafeteria w Oslo, ale równie dobrze sprawdza się jako miejsce organizacji kameralnych koncertów, konferencji i spotkań okolicznościowych, może być w sposób swobodny i dowolny podzielona i przystosowana do określonych wymagań.

Restauracja Aker Brygge, Oslo w Norwegii @ MAPT

Konstrukcja budynku wykonana jest z drewna – słupy wspierają przęsłową konstrukcję dachu oraz wieniec zewnętrzny o zmiennym przekroju wykonany jako przestrzenna kratownica ukształtowana w formie parasola – w zamyśle architektów miała ona sprawiać wrażenie unoszącej się nad ziemią. Przegrody zewnętrzne wykonane jako przeszklone integrują wnętrze Restauracji z otoczeniem – scenerią przystani nadmorskiej. W ten sposób powstała sieć przepływów i powiązań przestrzeni wewnętrznej z zewnętrzną. Główne wejście znajduje się od strony miasta, ale w przeszklonej fasadzie rozmieszczono  kolejne, które czekają na ich odkrycie i przekroczenie. Dach Restauracji stanowi ogromny taras dostępny z poziomu parteru i jest następnym elementem budynku łączącym go z fiordem i miastem.

Restauracja Aker Brygge, Oslo w Norwegii @ MAPT

Drewno zostało zastosowane jako materiał do wykonania głównej konstrukcji budynku, materiał wykończeniowy we wnętrzu i w elewacjach. Autorzy projektu zdecydowali się posłużyć drewnem do budowy obiektu, ponieważ jest to materiał tradycyjnie używany w lokalnej architekturze, jednak z wykorzystaniem współczesnych technologii. W celu rozdzielenia systemu klimatyzacji i wentylacji zastosowano niskotemperaturowy system ogrzewania oraz system chodzenia oparty na wentylacji naturalnej. Kontrola wewnętrznego mikroklimatu budynku oparta jest na konwencyjnych źródłach energii. System ten został zaprojektowany w sposób umożliwiający zmianę na nowoczesne źródła zasilania. Podłogę przyziemia wykonano jako dużą płaszczyznę promieniującą – rdzeń klimatyzacji, który może ogrzewać lub chłodzić przestrzeń w zależności od pory roku z zastosowaniem jednego systemu. W podobny sposób został potraktowany wieniec ścian zewnętrznych, również stanowi płaszczyznę promieniującą, który może stać się powierzchniowym źródłem ciepła lub zimna za pomocą prowadzonych rurociągów wodnych. Otwarcia w przeszklonej fasadzie i klapy wentylacyjne w dachu zapewniają racjonalny przepływ i wymianę powietrza w budynku. Dodatkowo elementy przeszkleń zostały dostosowane do lokalnych warunków nasłonecznienia i zapewniają we wnętrzu Restauracji właściwe ilości światła naturalnego.Celulozowa warstwa izolacji termicznej wypełniająca wieniec przegród zewnętrznych została wykonana z surowców wtórnych – materiał z przetworzonych gazet, zapewnia wysoką izolacyjność termiczną tego elementu konstrukcyjnego zakrzywionego geometrycznie. Dzięki przyjętym rozwiązaniom koszty rocznego zużycia energii budynku mogą być zredukowane o 70-80% w porównaniu do tradycyjnego systemu HVAC.

Restauracja Aker Brygge, Oslo w Norwegii @ MAPT

Obecnie pracownia projektowa MAPT została zlikwidowana, a partnerzy architekci Anders Lendager i Mads Møller pracują osobno w dwóch różnych biurach projektowych. W wyniku rozpadu MAPT powstały dwie pracownie: Lendager Arkitetker (www.lenagerark.dk) oraz Arcgency (www.arcgency.com).

Aktualnie w projektowaniu przestrzennym poza estetyką połączoną z etyką kolejnymi istotnymi aspektami stały się elastyczność i ekonomiczność przyjętych rozwiązań – architektura związana jest z wielofunkcyjnością, oszczędnością energii, wykorzystaniem surowców wtórnych, stosowaniem materiałów i rozwiązań ekologicznych – ten kierunek jest widoczny w państwach europejskich i na całym świecie. 

Tablica informacyjna:

Lokalizacja: Aker Brygge, Oslo, Norwegia
Funkcja: Restauracja z przestrzenią kulturalną
Powierzchnia działki: 2 000 m²
Powierzchnia budynku : 1 385 m²
Wysokość budynku: 2 kondygnacje, 9,35 m
Konstrukcja: drewniama
Autorzy projektu: MAPT, aktualnie Lendagar Arkitekter oraz Archency
Termin oddania do użytku: listopad 2010 r.
Autorzy zdjęć: Jiri Havran oraz Enya Aspen

Autor tekstu: architekt Renata Stefania Węsierska

"747 Wing House" w Malibu @ Carson Leh& Laura Doss

Istnieje wiele pomysłów na budowę domu mieszkalnego i jak się okazuje można do tego celu wykorzystać rozmaite materiały, niekoniecznie tradycyjne, efekt może okazać zdumiewający… „747 Wing House” to budynek znajdujący się w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych, został wybudowany na rozległej posiadłości o powierzchni 55 akrów. Działka znajduje się na wzgórzach oddalonych od Malibu, wyróżnia ją unikalna topografia i panoramiczne widoki . Teren jest zróżnicowany, ukształtowany jako wzgórza przeplatające się z dolinami, z wyniesień roztacza się piękny widok na Pacyfik.

"747 Wing House" w Malibu @ Carson Leh& Laura Doss

„747 Wing House” według projektu Studio of Environmental Architecture – David Hertz Architects Inc został wybudowany z wykorzystaniem fragmentów samolotu Boeing 747-200. Do wykonania dachu wykorzystano główne skrzydła oraz dwa stabilizatory z sekcji ogonowej. Pomysł na budowę domu z elementów samolotu został zainspirowany istniejącą na działce zabudową.

"747 Wing House" w Malibu @ Carson Leh& Laura Doss

Poprzednim właścicielem terenu był ekscentryczny projektant Tony Duquette, który stworzył 21 oryginalnych konstrukcji wybudowanych z najróżniejszych elementów, które sprowadził z całego świata. W 1995 w trakcie pożaru zostały zniszczone prawie wszystkie wykonane przez niego budowle, ale zachowało się kilka stalowych, których wygląd nawiązywał do buddyjskiej architektury sakralnej .

"747 Wing House" w Malibu @ Carson Leh& Laura Doss

„Pagoda” to wielokondygnacyjna wieża, w której przechowywano relikwie. Do ich budowy na Dalekim Wschodzie stosowano różne materiały: drewno, brąz, żelazo, porcelanę i cegły. Cechą charakterystyczną tych budowli było krycie poszczególnych kondygnacji odrębnymi dachami z narożnikami wygiętymi ku górze. Tony Duquette potrafił w bardzo zręczny sposób łączyć w projektowanych obiektach rozmaite elementy. Opanował tą umiejętność do takiego stopnia, że trudno było rozpoznać, że powstały one z materiałów innych niż tradycyjne.

"747 Wing House" w Malibu @ Carson Leh& Laura Doss

Elementy samolotu do budowy domu „747 Wing House” zostały zakupione jako surowce wtórne i dostarczone na miejsce budowy podczepione do helikoptera. Jak się okazało transport wybranych elementów i ich wykorzystanie do budowy nie przekroczyły kosztów tradycyjnych materiałów budowlanych i robocizny. Na terenach pustynnych w Kalifornii można znaleźć wiele pozostawionych samolotów. W ten sposób powstał oryginalny nowoczesny dom mieszkalny, którego dach tworzą skrzydła samolotu, a ściany są wykonane jako duże przeszklenia wypełniające lekkie metalowe ramy. Na tej działce, w tym krajobrazie, z widokiem na ocean i pobliskie pasma górskie pomysł sprawdził się doskonale, co można ocenić na zdjęciach.

"747 Wing House" w Malibu @ Carson Leh& Laura Doss

Tekst napisała: architekt Renata Stefania Węsierska

I miejsce Konkurs "de ideas inNATUR" @ opengap

Pierwszą nagrodę otrzymała praca IN1257 zespołu projektowego z Wielkiej Brytanii –LINDSAY GRIGGS, JASON TAN, REECE VIGELSKAS, ROBERT BARKER. Przedstawiony przez nich projekt odpowiadał wszystkim wymaganiom konkursowym w inteligentny, oryginalny i zaskakujący sposób, wykraczając poza pojęcie architektury, tworząc aktywną interakcję w kontekście wybranego otoczenia. Czynnik czasu jest w projekcie kluczowym aspektem, co pozwoliło uzyskać fascynujący rezultat. Ideą jest nie tylko osiągnięcie pozytywnego wpływu na środowisko w czasie, ale również stworzenie wirtualnego okna, które pozwala użytkownikom uświadomić sobie znaczenie projektu poza obecnym czasem i stanem tego miejsca. W efekcie powstała niespotykana forma architektoniczna, jednocześnie industrialna i efemeryczna, która sprawia wrażenie niezwykłego, oryginalnego piękna. To właśnie ten projekt wzbudził największe zainteresowanie komisji konkursowej. Najmocniejszą stroną tej pracy konkursowej są odważne i rygorystyczne poszukiwania autorów w zakresie technologii oczyszczania ścieków określone „wymywaniem”.

II miejsce Konkurs "de ideas inNATUR" @ opengap

Drugą nagrodę przyznano projektowi IN989 zespołu projektowego z Hiszpanii – GREGORIO SAURA LORENTE, JOSE CARLOS PÉREZ MARTÍNEZ, CARLOS CUBERO VALERA. Ideą pracy konkursowej jest poszukiwanie granic i paradygmatów architektury. W niezwykły sposób projekt ten sam rozszerza swój zakres poprzez śmiałą i oryginalną koncepcję. Ta praca projektowa nie powstała tylko z fascynującego i inspirującego pomysłu, ale również oferuje przekonującą i oryginalną odpowiedź na wymagania konkursowe pokazane w założeniu architektonicznym. Wartością metaforyczną i architektoniczną projektu jest stworzenie wyrazistego języka przekazu i nienaganne konstrukcyjne rozwiązanie tematu. Sposób przedstawienia pracy jest konsekwentny i jednocześnie bardzo ryzykowny. Koncepcja formy architektonicznej poruszającej się w przestrzeni również jest zaskakująca. Praca konkursowa obejmuje dokładny projekt „latającego obserwatorium” oraz przystanków „ do cumowania”.

III miejsce Konkurs "de ideas inNATUR" @ opengap

Trzecią nagrodę w konkursie „de ideas inNATUR” otrzymała praca IN1115, której autorem jest HEINRICH LIP z Niemiec. Komisja konkursowa wyróżniła ten projekt ze względu na zdumiewające piękno budynku zanurzonego w wodospadzie. Ta duża forma architektoniczna wkomponowana w naturalny krajobraz górski została oceniona jako mocna i wyjątkowa. Projekt jest silnie wyeksponowany w miejscu, a jednocześnie w atrakcyjny sposób łączy się z otoczeniem. Osobiście to właśnie ten projekt preferuję – nowoczesny przeszklony budynek doskonale wkomponowany w naturalną, pionową, skalną ścianę z wodospadem oraz wysoko oceniam graficzny sposób przedstawienia pomysłu. Nie ujmując pomysłowości i unikalności pozostałych projektów, ale oczywiście gust architektoniczny jest oceną subiektywną i każda komisja w zależności od składu wybierze inną propozycję. Na tym polega trudność zawodu architekta – kontrowersyjność i subiektywność oceny. Jednak to właśnie ta trudność jest największą siłą tego zawodu. Nie dziwi mnie również zainteresowanie architektów z całego świata udziałem w Konkursie „de ideas inNatur”, ponieważ temat jest bardzo aktualny, a uczestnicy mieli dużą swobodę wyrazu artystycznego i ich praca została doceniona w postaci przyznanych nagród i wyróżnień (szkolenia).

Na Konkurs „de ideas inNATUR” 2011 nadesłano wiele interesujących projektów z całego świata wyróżniających się nowatorstwem i futurystycznymi rozwiązaniami, dlatego komisja konkursowa przyznała następujące wyróżnienia:

Wyróżnienie: IN1007 Autor: DANNY SPENCE, Australia
Wyróżnienie: IN1167 Autorzy: MARTINA PEDREIRA HOLENWEGER, Urugwaj
Wyróżnienie: IN1215 Autorzy: LUIS ROMERO MARTINEZ, Hiszpania
Wyróżnienie: IN1235 Autorzy: LEI BAO, FATMAGUL OGE, MIRANDA SAVVA, NATALIA CHRISTODOULOU, Cypr
Wyróżnienie: IN1276 Autorzy: RAZVAN-CRISTIAN DINU, ALEXANDRU-MIHAI PROSAN, SEBASTIAN-MIRCEA SLAVESCU, SERGIU COLLAVINI, Rumunia.

Autor tekstu: architekt Renata Stefania Węsierska

Budowa stadionu Arena 92  to inwestycja obsługiwana przez EPADESA o szacowanej wartości 320 miliony euro. Budowa zostanie sfinansowana w całości ze środków prywatnych, koszt wykonania projektu pokryje klub Racing Metro 92. Otwarcie zostało zaplanowane na rok 2014.

wizualizacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Projektanta i wykonawcę tej prestiżowej inwestycji w paryskiej dzielnicy Puteaux wybrano w drodze konkursu architektonicznego, którego wyniki ogłoszono 11 lutego 2011 roku. Zwycięzcami zostali Atelier Christian de Portzamparc (główny projektant) wraz z Vinci Group (generalny wykonawca).

wizualizacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Stadion Arena 92 jest określany jako najnowocześniejszy wielofunkcyjny kompleks widowiskowo-sportowy w Europie. W przyszłości będzie nie tylko miejscem rozgrywania meczy drużyny gospodarzy, ale również organizacji różnego rodzaju imprez masowych –  sportowych  i widowiskowych. Arena 92 jako obiekt komercyjny został zaprojektowany w sposób bardzo ekonomiczny, co umożliwia elastyczne jego przekształcanie i dzielenie. Przy rozsuniętym dachu jako stadion pomieści 32 tysiące kibiców. Trybuny zostały zaprojektowane jako zadaszone i częściowo ruchome. Przy dachu złożonym może być wykorzystany jednocześnie jako sala koncertowa lub widowiskowa i hala sportowa, w której może przebywać od 10 do 40 tysięcy widzów. Funkcje przypisane dla tego projektu to stadion sportowy, miejsce organizacji meczy, igrzysk i różnego rodzaju zawodów sportowych, hala do celów organizacji przedstawień, spektakli, koncertów, wydarzeń kulturalnych, widowisk, pokazów, kongresów, konwencji i zjazdów.

wizualizacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Arena 92 stanie się największym krytym amfiteatrem we Francji. Poza funkcją sportowo-widowiskową zaprojektowano rozbudowaną przestrzeń o charakterze komercyjnym przeznaczoną na biura i usługi o powierzchni około 33 tysięcy m². Powierzchnia całego założenia architektonicznego wynosi 117 tysięcy m².

wizualizacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Zarząd gmin liczy na duże korzyści, jakie zapewni w przyszłości budowa Arena 92 w tej części Paryża – poza stworzeniem nowych miejsc pracy przyniesie dochody z turystyki szacowane są na 23 miliony euro. Decyzja o budowie stadionu zapadła jednogłośnie, a projekt nie wzbudził sprzeciwu mieszkańców mimo uciążliwości, jakie powoduje lokalizacja tego typu obiektu.

wizualizacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Stadion Arena 92 zostanie wyposażony w najnowocześniejsze rozwiązania technologiczne – sprzęt multimedialny i nagłośnieniowy zapewniający doskonałą jakość dźwięku; urządzenia związane z audio-video, oświetleniem i laserami, ekrany LED najnowszej generacji gwarantujące najwyższej jakości efekty wizualne. W budynku zastosowane zostaną również najnowocześniejsze rozwiązania z dziedziny akustyki, w tym związane z tłumieniem hałasu. Obiekt będzie również spełniał wymagania ekologiczne – wykorzystanie energii geotermalnej i słonecznej. Należy tutaj również wspomnieć o infrastrukturze i zapleczu technicznym obiektu oraz wyposażeniu scenicznym.

wizualizacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Arena 92 ma sprostać wszystkim zaplanowanym zadaniom i sprawdzić się jako obiekt wielofunkcyjny o złożonych funkcjach, dlatego  zostanie wyposażony we wszystkie nowoczesne systemy i udogodnienia, zapewnione zostanie zaplecze parkingowe i techniczne oraz strefa biznesowa.

wizualizacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Prace projektowe związane z Arena 92 stanowiły proces szczególny, ponieważ lokalizacja w kontekście Paryskiej Osi Historycznej oraz La Defense – nowoczesnej dzielnicy biznesowej również była wielką innowacją. Najczęściej stadiony lokalizowane są poza obszarami miejskimi i eksponowane w przestrzeni urbanistycznej z dużych odległości. Bryła Arena 92 musiała zostać płynnie i plastycznie włączona w istniejącą zabudowę miejską i infrastrukturę otoczenia, w możliwie najbardziej ekonomiczny sposób wykorzystać działkę, a dodatkowo wymagała wielkiej umiejętności w zaprojektowaniu wielofunkcyjnego stadionu łączącego w sobie funkcję widowiskowo-sportową z komercyjną.

sytuacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Atelier Christian de Portzamparc z pewnością wykonało te zadania perfekcyjnie. Przedstawiona przez CdP na początku 2011 roku wizja nowego stadionu pokazuje nowoczesną i oryginalną bryłę doskonale wkomponowaną w przestrzeń. Elewacje są zróżnicowane, a jednocześnie jednorodne, ich forma związana jest z funkcją. Bryła zwężona u podstawy ma ogromne rozmiary, narożniki są obłe, budynek przekryty jest masywnym rozsuwanym dachem w kształcie łupiny łagodnie wygiętej ku górze. Elewacje wykonane jako lekka konstrukcja ze szkła i metalu pokryte są kołnierzem łusek – białych paneli ustawionych pod różnymi kątami. Fasady zaprojektowane w ten sposób dają niepowtarzalny efekt wizualny podświetlone o zmroku różnymi kolorami.

wizualizacja Arena92 @ Atelier Christian de Portzamparc

W pełni zrealizowany obiekt będzie można zobaczyć w 2014 roku, kiedy zostanie przekazany do użytkowania.

wizualizacja Arena 92 @ Atelier Christian de Portzamparc

Tablica informacyjna:

Nazwa projektu: Stadion Arena 92
Program funkcjonalny: stadion, hala koncertowa, biura i usługi
Główny projektant: Atelier Christian de Portzamparc
Zespół projektowy: Bruno Dubecq, Daniel Romeo, Duccio Cardelli, Étienne Pierres, Céline Barda, Marion Barray, Bertrand Beau, Barbara Bottet, Julie Bouccara, Yannick Bouchet
Generalny wykonawca: VINCI Group
Lokalizacja: Puteaux, Grand Axe de la Défense, 92000 Nanterre, Paryż, Francja
Termin rozpoczęcia budowy: 2011
Termin oddania do użytkowania: 2014

Autor tekstu: architekt Renata Stefania Węsierska

W latach 60-tych studiował malarstwo i architekturę na uczelni „École des Beaux-Arts” w Paryżu, którą ukończył w 1969 roku. W tym okresie współpracował z Eugène Baudouin oraz George Candilis.

W latach 1965 do 1970 kontynuował swoja pracę naukową i krytyczną analizę w zakresie teorii architektury i konstrukcji.

W późnych latach 60-tych pracował z zespołem socjologów kierowanym przez Jacquline Palmade prowadzących badania nad aspiracjami i jakością życia ludności w dużych zespołach urbanistycznych. Rezultatem tych doświadczeń stał się projekt naukowy dla „Corda”, nazywany CdP  –  „ Ważne elementy struktury miasta”.

Philharmonie Luxembourg, 1997-2005 @ Atelier CdP

Jednocześnie Christian de Portzamparc wyłączył się z dominującego nurtu teorii architektury, który w jego opinii dążył do wykorzenienia pojęcia „formy”. Rozpoczął pracę z Antoine Grumbach nad planami przestrzeni publicznych odnoszącymi się do teorii „naturalnych więzi”, które zaczął rozwijać Micheal Macary w rejonie Marne la Vallee.

Christian de Portzamparc zaproponował racjonalizację  klasycznego skrzyżowania dróg poprzez zastąpienie go „rondem”. Jako centralny element  tego węzła drogowego  wyrażający pojęcie „formy” zaprojektował Chateau d’eau (Wieża wodna) w Marne La Vallee, pierwszą budowlę zrealizowaną w latach 1971-1974 wg jego projektu. Inspiracją do powstania Chateau d’eau była wieża Babel przedstawiona na obrazie Pieter Bruegel’a pochodzącym z końca XVI wieku. „Wieża wodna” stanowiąca mocną dominantę architektoniczną dla otaczającego obszaru  zabudowy i symboliczny punkt odniesienia w przestrzeni urbanistycznej Marne La Vallee, została wykonana jako ażurowa, żelbetowa konstrukcja, łącząca elementy wody i „płaszcza roślinnego” pnącego się po zewnętrznej obudowie z metalowej siatki.

W 1975 roku Christian de Portzamparc wyróżnił się podczas konkursu na zabudowę „La Roquette” w Paryżu manifestem: przestrzeń – pomiędzy – formami wyrażającym potrzebę tworzenia racjonalnego zagospodarowania przestrzeni pomiędzy rozpoznawalnymi formami architektonicznymi w okresie chaotycznego powstawania rozległych obszarów zabudowy miejskiej.

Chateau d'eau, Marne la Vallee, Paryż 1971-1974 @ Atelier CdP

Niedługo później stworzył „Les de Hautes Formes” w  Paryżu – osiedle komunalne obejmujące 210 apartamentów, wybudowane w latach 1975-1979, które w znaczący sposób wpłynęło na zmianę w projektowaniu budownictwa komunalnego we Francji. Był to okres, kiedy zainteresowanie architektów i planistów wzbudzała historyczna zabudowa miejska w aspekcie przekształceń urbanistycznych oraz powstawania nowych zespołów zabudowy w istniejącej strukturze. W przypadku „Les de Hautes Formes” celem założenia było ukształtowanie nowych obiektów kubaturowych w skali odpowiadającej typowej, paryskiej zabudowie blokowej, stworzenie koncepcji „przyjaznego bloku” – mikro urbanistycznej formy składającej się z budynków indywidualnych i interaktywnej przestrzeni ludzkiej. Elementem kluczowym w rozwiązaniu projektowym stała się skala zabudowy: zaprojektowano 8 budynków mieszkalnych zróżnicowanych pod względem wysokości, kubatury, ukształtowania i rozczłonkowania brył, rozmieszczonych na obrzeżach kwartału. Pomiędzy nimi powstała publiczna przestrzeń otwarta w formie skweru. W celu stworzenia zabudowy o unikalnym, rozpoznawalnym charakterze, architektura budynków została urozmaicona, zamiast powtarzalnych, monotonnych elementów w miejsce typowej stolarki okiennej wprowadzono otwory o zróżnicowanych kształtach, wielkościach i podziałach. Myślą przewodnią architekta było poszukiwanie nowej formy w zachowanej „tkance” miejskiej – płynne włączenie się w nią poprzez przekształcenie terenu inwestycji w sposób podnoszący jakość przestrzeni i życia mieszkańców, a nie jej degradację. Od lat 70-tych CdP realizuje w praktyce i rozwija swoje słynne założenie teoretyczne „Ilot Ouvert” – „Otwarty Blok” poprzez poszukiwanie skali i indywidualności człowieka w obszarze intensywnej zabudowy miejskiej, tworząc powiązania przestrzenne pomiędzy różnymi epokami i formami architektonicznymi. Pojęcie „Otwarty Blok”, którym w latach 80-tych określił ten nowy sposób traktowania struktury urbanistycznej, pozostaje aktualne w jego późniejszych projektach: Quartier Massena – Seine Rive Gauche w okolicach Paryża (1995 r.) lub La Lironde na południu Francji (1991 r.).

Les Hautes-Formes, Paryż 1975-1979 @ Atelier CdP

Christian de Port­z­am­parc stworzył swoją pracownię projektową w 1980 r. z wsparciem: Marie-Élisabeth Ni­coleau, É­ti­enne Pier­rès i Bertrand Beau, następnie do zespołu dołączyli: Bruno Durbecq, Cé­line Barda, Léa Xu, An­dré Ter­zi­ba­chian i Clo­vis Cunha. Główna siedziba Atelier CdP mieści się w Paryżu, ale posiada również jednostki satelitarne w Nowym Yorku i Rio de Janeiro i obecnie obejmuje zespół 80 projektantów z całego świata.

Cite de la Musique, Paryż 1984-1995 @ Atelier CdP

CdP jest zainteresowany prowadzeniem badań, unika czystej spekulacji. Jego zdaniem architektura jest związana z jakością życia. W obrębie tego założenia  estetyka jest uwarunkowana etyką, niestety zbyt często pojęcia te są od siebie oddzielane. Jego projekty są nakreślone z marzeń, refleksji oraz stanu świadomości współczesnej żelbetowej rzeczywistości, które łączy w sobie postrzeganie architektury na dużą skalę i obserwację drobnych jej detali. Dzisiaj CdP kontynuuje pracę naukową i projektową w ramach inwestycji realizowanych na całym świecie. Każdy z jego projektów robi wrażenie wręcz modelowe, zrealizowane z perfekcjonizmem i ogromnym wyczuciem formy architektonicznej. Od początku te same cechy opisują jego pracę: pasja, oryginalność, doskonałość.

W 2006 r. uczelnia paryska College de France utworzyła katedrę sztuk pięknych i jako pierwszemu nominację wręczyła CdP. Jak wspomina Christian de Port­z­am­parc cyt.:” Kiedy miałem około trzynastu lat, zainteresowałem się sztuką. Pamiętam, jak zobaczyłem kilka szkiców wykonanych przez Le Corbusier’a i to sprawiło, że zacząłem myśleć nie tylko o sztuce, ale również o architekturze”. CdP w swojej działalności architekta był zainspirowany pracami wielkich architektów tj.: Richard Meier i Kenzo Tange, którzy jako najbardziej znaczący wpływ na swoją wczesną twórczość uznają wpływ Le Corbusier’a.

LVMH Tower, Nowy York 1995-1999 @ Atelier CdP

Jego projekty urbanistyczne prowadzą do ciągłej zmiany. Wynikiem rozważań teoretycznych i analiz, w jaki sposób powstają miasta w czasie, jest odpowiedź na postawione pytanie: miasta są tworzone w sposób swobodny, losowy i w tym ujawnia się czynnik zasad gier hazardowych, które w znaczący sposób opisują nasze czasy. CdP korzysta ze swojego pełnego sukcesów doświadczenia z wczesnych lat projektowania architektonicznego i urbanistycznego.

Philharmonie Luxembourg, 1997-2005 @ Atelier CdP

Współczesne miasto jest założeniem przestrzennym, które według CdP rozwija się na trzech poziomach: pojedyncze budynki, strefy urbanistyczne i wieżowce „sky-scraper”. W indywidualnych projektach budynków wysokościowych poszukuje form rzeźbiarskich, kładąc nacisk na ich duże gabaryty i aspekt pionowości. Skup samochodów.

CdP tworzy projekty, w których wewnętrzne i zewnętrzne przestrzenie wzajemnie się przenikają i działają jak katalizator w dynamicznym rozwoju miasta. To założenie w jego  pracy projektowej ujawnia się od lat 80-tych w projektach obiektów kulturowych.

Renaissance Paris Wagram Hotel, Paryż 2003-2008 @ Atelier CdP

Christian de Portzamparc wyjaśnia: „Mój budynek nie jest ścianą, podłogą, czy dachem, jest przestrzenią pomiędzy nimi.”. Jury nadające Pritzker Prize w uzasadnieniu nazwało CdP „wielkim poetą formy… świadomym przeszłości, ale wiernym samemu sobie i swoim czasom…”.

Herge Museum, Louvain-la-Neuve, Belgia 2007-2009 @ Atelier CdP

Obecnie Atelier CdP zajmuje się projektem stadionu wielofunkcyjnego Arena 92, który stanowi ukoronowanie dotychczasowej pracy projektowej, w tym nad obiektami kulturowymi, ale projekt ten wykracza poza pojęcie „miejsce de l”Opera”. Atelier Christian de Port­z­am­parc zostało w lutym 2011 r. ogłoszone zwycięzcą konkursu architektonicznego na projekt tego obiektu.

Arena 92 Stadium, Puteaux, Paryż 2011 © Atelier CdP

Autor tekstu: arch. Renata Stefania Węsierska

wizualizacja Jardins de l'Arche by @AWP

Jardins de l’Arche – lokalizacja i otoczenie terenu inwestycji

Jardins de l’Arche stanowi autentyczne ogniowo łączące przestrzeń La Defense i Seine-Arche, jest kluczowym elementem założenia urbanistycznego, który uzupełni kompozycję przestrzenną miasta poprzez zagospodarowanie obszaru o powierzchni 8 ha sąsiadującego od wschodu z La Defense, od północy z Les Groues i Faubourg de l’Archeod, od południa z parkiem André Malraux i od wschodu z Seine-Arche (Terrasses de Nanterre) usytuowanym na przedłużeniu Paryskiej Osi Historycznej, wyprowadzonej z Luwru poprzez Łuk Trumfalny i La Grande Arche aż do Sekwany. W projekcie jako istotny element podnoszący atrakcyjność inwestycji traktuje się budynek wielofunkcyjnego stadionu Arena 92. W przyszłości stanowić on będzie połączenie obiektu widowiskowo-sportowego, sali koncertowej z częścią biurowo-komercyjną, na parterze rozmieszczone zostaną funkcje związane z rozrywką i rekreacją oraz usługami.

EPADESA (Établissement public d’aménagement de La Défense Seine Arche) jest instytucją publiczną powołaną w celu przeprowadzenia procesu inwestycyjnego przekształceń w obszarze jednego z najważniejszych europejskich centrów biznesowych o powierzchni 564 ha, obejmującym gminy Courbevoie, Garenne-Colombes, Nanterre and Puteaux. Organizacja ta prowadzi prace przygotowawcze – badania i projekty oraz zajmuje się realizacją jednego z głównych planów urbanistycznych zachodniego Paryża.

Jardins de l'Arche z otoczeniem - sytuacja, stan istniejący

Projekt urbanistyczny Jardins de l’Arche jest przestrzennie złożony. Część podziemna obejmuje ciągi komunikacyjne takie jak trasa A14, linia metra nr 1 i  kolejka podmiejska RER, a część nadziemna poza istniejącym zagospodarowaniem terenu i otoczeniem musi uwzględnić wszystkie nowo projektowane elementy – obiekty kubaturowe, ciągi komunikacyjne, pozostałe rozwiązania przestrzenne i funkcjonalne.

wizualizacja Jardins de l'Arche by @AWP

Główny ciąg komunikacyjny jest prowadzony w sposób plastyczny i nieregularny, tworząc unikalną przestrzeń publiczną, płynnie łączącą się z otoczeniem – istniejącymi założeniami ogrodowymi. Nowo projektowane obiekty kubaturowe – wielofunkcyjne budynki i zabudowa uzupełniająca o małej skali, aktywują obszar inwestycji pod względem atrakcyjności i funkcjonalności. Autorzy projektu mieli na celu stworzenie przestrzeni publicznej zróżnicowanej pod względem skali i intensywności zabudowy, reprezentacyjnej, interesującej pod względem wizualnym, przyjaznej, dostępnej, interaktywnej, sprzyjającej aktywności dziennej i nocnej, stanowiącej wizytówkę centrum Paryża. Założeniem wyjściowym do projektu było hasło „miejsce de l’Opera” – jako odpowiedź na bryłę Arena 92 – nowy typ hali widowiskowo-sportowej. Konkurs na wykonanie projektu i realizację tego prestiżowego obiektu – stadionu francuskiego klubu rugby Racing Metro 92 rozstrzygnięto na początku bieżącego roku – zwycięzcami zostali Atelier Christian de Portzamparc wraz z Vinci Group. Oddanie obiektu do użytku zaplanowano na rok 2014.

wizualizacja Jardins de l'Arche by @AWP

Jako priorytetowe cele inwestycji wyznaczono: zaprojektowanie atrakcyjnej, wypełnionej życiem przestrzeni publicznej na skalę odpowiadającą paryskiej metropolii, integracja i powiązanie Jardins de l’Arche z otoczeniem, uczynienie tego miejsca bardziej otwartym, nadanie mu nowej wartości architektonicznej. Jest to jedna z głównych przestrzeni publicznych w centrum Paryża, na której zlokalizowane są dwie ważne realizacje o znaczeniu narodowym (Gilles Clément, Paul Chemetoff & Marc Mimram). Jardins de l’Arche jest miejscem usytuowanym centralnie na osi kompozycyjnej pomiędzy jej punktami przecięcia z Sekwaną, . Mimo istniejących lokalnych i prywatnych ograniczeń nadrzędną ideą stają się wytyczne: stworzenie dużego nowoczesnego plaza, ciągów stref podkreślających główny układ komunikacyjny, właściwe ukształtowanie zabudowy modułowej, wzbogacenie przestrzeni licznymi elementami małej architektury.

Jardins de l'Arche rzuty poziome @AWP

 

Jardins de l’Arche, La Defense, Paryż, 2011 – Tablica informacyjna

• Nazwa projektu: Jardins de l’Arche
• Lokalizacja: La Defense, Paryż, Francja
• Planowany termin oddania do użytku: 2014 r.
• Inwestor: EPADESA
• Projektant: biuro architektoniczne AWP
• Zespół projektowy: Marc Armengaud, Matthias Armengaud, Alessandra Cianchetta, Irene Bargués, Juan Garrido, Miguel La Parra Knapman

AWP jest biurem architektonicznym, założonym w 2003 r. w Paryżu przez zespół trzech architektów: Marc Armengaud, Matthias Armengaud, Alessandra Cianchetta. Przez cały okres swojej działalności firma pracowała nad licznymi projektami z dziedziny architektury, architektury krajobrazu i urbanistyki obejmującymi realizacje o różnym stopniu złożoności od dużych  inwestycji publicznych do nieskomplikowanych obiektów na terenie Francji i Europy, na ich portfolio składają się realizacje dla kilku miast europejskich, kilkunastu europejskich instytucji publicznych, miejskich i kulturalnych oraz deweloperów.

Otrzymane nagrody i wyróżnienia:

• NAJA – nagroda francuskiego Ministra Kultury dla najlepszych młodych architektów, 2006
• Nominacja do nagrody Mies Van der Rohe, Norwegia 2009
• Nagroda francuskiego Ministra Transportu, Budownictwa i Ekologii, 2010

Więcej informacji na temat biura AWP oraz zrealizowanych przez nich projektów można znaleźć na ich stronie www.awp.fr

Autor tekstu: arch. Renata Stefania Węsierska

Fort Bema - zabytkowy żelazny most z fabryki Lilpopa po restauracji @ Andrzej Młocek

W lecie 2004 roku nasze biuro projektowe w kilkuosobowym składzie brało udział w opracowaniu materiałów wyjściowych – wstępnych prac projektowych, popularnie nazywanych inwentaryzacją architektoniczno-konserwatorską historycznych budowli murowanych na terenie Fortu Bema w Warszawie. Oczywiście nasza praca była kontynuacją wcześniej rozpoczętych badań naukowych, których wyniki zostały opublikowane w pracy naukowej pt.: „Stan zachowania; konserwatorskie zasady ochrony i zagospodarowania Fortu Bema (P-Parysów) w Warszawie” autorstwa: dr inż. arch. C. Głuszek, dr inż. arch. Piotr Molski, mgr inż. Arch. Marcin Górski. Praca ta została nam udostępniona i stanowiła potężne źródło wiedzy i podstawę do wykonania naszej części zadania – przedstawienia aktualnego stanu zachowania budowli murowych w formie: rysunków – planów, przekrojów, widoków elewacji, zdjęć i opisu technicznego. W tym okresie na terenie Fortu Bema pracowało jeszcze jedno biuro projektowe, którego rzeczoznawcy i projektanci zajmowali się przygotowaniem kompleksowej dokumentacji – ekspertyzy technicznej na temat stanu technicznego ww. budowli wraz z wytycznymi dotyczącymi zakresu prac, jakie należy wykonać, aby umożliwić ich użytkowanie w przyszłości. Inwentaryzacja Fortu Bema to była bardzo ciężka i czasochłonna praca, pracowaliśmy w tym okresie po 16 godzin dziennie. Pierwsza część tej pracy – pomiary w terenie miała tylko tą zaletę, że było lato, budowle murowe były wtedy częściowo nie dostępne, musieliśmy umawiać się z różnymi osobami, które miały klucze do poszczególnych budowli lub nawet pomieszczeń. Pamiętam, że kolega zgubił zegarek – pamiątkę rodzinną podczas inwentaryzacji ruin i nigdy go nie znalazł. Podczas naszego pierwszego pobytu na miejscu zepsuł się obiektyw w lustrzance, wszystkie zdjęcia były nie ostre, więc wróciliśmy zrobić kolejne i dokończyć pomiary. Najwięcej czasu zajęło opracowanie szczegółowych rysunków. Przygotowana przez nas dokumentacja zajęła 4 grube tomy, z czego niewielki fragment udostępniamy wszystkim miłośnikom Fortu Bema, można to określić mianem „przewodnika po budowlach murowych Fortu Bema w Warszawie”. W okresie naszej pracy zabytkowy most żelazny z z fabryki Lilpopa wyglądał, jak na poniżej zamieszczonym zdjęciu, znalazłam opis „mostek drewniany”, w rzeczywistości jest to most żelazny i most!, który został odrestaurowany, usunięto wtórny dach wsparty na balach, konstrukcji drewnianej o pokryciu papowym, uzupełniono skorodowane części, wymieniono elementy betonowe, wykonano barierki ochronne i dziś wygląda pięknie, jak na zdjęciu zamieszczonym na wstępie, którego autorem jest Andrzej Młocek. I taka jest przyszłość całego Fortu, czy będzie jak Pole Mokotowskie, oby był jak Fort Bema, nie jak Pole Mokotowskie, jest Fortem Bema i będzie jak most żelazny po restauracji, czy w budowlach murowych powstaną restauracje, kafeterie i galerie, nie powinien decydować plan, tylko funkcja, która się sprawdzi w czasie. Fort Bema może nie do końca zagospodarowany dzisiaj, jest pięknym parkiem i miejscem wyjątkowym i ma swoją przyszłość podobnie jak „most żelazny”.

Fort Bema, Most żelazny z fabryki Lilpopa przed restauracją @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema - zachowana forma historyczna na planach i zdjęciach @ pomorscyarchitekci.pl

Zarys historii Fortu Bema

Fort Bema (nazwa historyczna P-Parysów) został zrealizowany w wewnętrznym pierścieniu fortyfikacji XIX-wiecznej Twierdzy Warszawa – rosyjskiej, lecz budowanej z dużym udziałem polskich inżynierów i rzemieślników – obecnie stanowi zabytek inżynierii wojskowej. Pełna forma systemu twierdzy powstawała etapowo. Najpierw, po Powstaniu Listopadowym, zbudowano w latach 1832- 34 Cytadelę Warszawską nazwaną Aleksandrowską oraz Fort Śliwickiego na Pradze. W latach 1847- 65 otoczono ją sześcioma fortami. W 1874 r. zaprzestano modernizacji umocnień wskutek utraty przez Cytadelę wartości obronnych, spowodowanej gwałtownym rozwojem środków ataku. W 1883 roku przystąpiono do budowy dużej twierdzy pierścieniowej, realizując najpierw zewnętrzny pierścień fortów wokół miasta: Fort A i forty numerowane od I – XIV. Robotami na lewym brzegu Wisły kierował płk. A. P. Vernander, a na prawym płk. S. Starynkiewicz. Budowę wewnętrznego pierścienia, na lewym brzegu Wisły, rozpoczęto w 1886 r. Lata 1889 – 92 to trzeci i ostatni etap rozbudowy twierdzy. Wewnętrzny pierścień fortów wzmocniono punktami oporu oraz ciągłymi wałami międzyfortowymi. W zewnętrznym pierścieniu wybudowano fort Służewiec, pomiędzy fortami VII i VIII. Na brzegu praskim pierścień fortów wzmocniono punktami oporu oraz wybudowano dwa wysunięte na wschód forty projektowanej linii obronnej Warszawa-Zegrze. Od 1892 roku nastąpiła generalna przebudowa zewnętrznego pierścienia lewobrzeżnych fortów i trwała do końca XIX wieku. W 1909 roku dowództwo rosyjskie podjęło decyzję o likwidacji fortów warszawskich, rozpoczynając od rozformowywania oddziałów. W 1913 roku wysadzono urządzenia obronne fortów – kaponiery, poterny, schrony podwalni, tradytory. Na prawym brzegu Wisły przystąpiono do szeroko zakrojonych rozbiórek obiektów murowych i niwelacji form ziemnych. Jeszcze jesienią tego roku podjęto na fortach warszawskich pewne prace przygotowawcze do obrony systemem polowym. W 1915 roku wojska rosyjskie opuściły Warszawę bez większych walk i w rezultacie zbudowana ogromnym kosztem twierdza nie została wykorzystana. 5 sierpnia 1915 roku wkroczyły do Warszawy wojska kajzerowskich Niemiec. Rozpoczęła się okupacja, która trwała do 11 listopada 1918 roku. W kwietniu 1916 roku wydano zgodę na prawie trzykrotne powiększenie obszaru Warszawy (tzw. Wielka Inkorporacja). W wyniku tego zarządzania miasto przekroczyło swoje administracyjne granice i weszło na tereny forteczne, co ostatecznie zakończyło etap miasta twierdzy. Niemcy wykorzystywali koszary, magazyny i inne obiekty twierdzy, ale w znikomym stopniu interesowali się fortami.

Fort Bema - stan istniejący

W okresie międzywojennym tereny fortów nominalnie stanowiły własność skarbu państwa reprezentowanego przez Magistrat. Obszary całkowicie zniszczonych fortów praskich w dużej części zostały objęte akcją budowlaną. Forty zachowane, w części przyjęto w użytkowanie przedsiębiorstwo hodowlano-warzywne „Agril”, w części wojsko. W czasie II wojny światowej, umocnienia wybudowane  niegdyś przez zaborców i przez nich wykorzystywane, stanowiły oparcie dla żołnierzy września. Obrona opierała się głównie na wewnętrznym pierścieniu fortów, lecz w niektórych przypadkach obrońcy wykorzystywali wysunięte punkty umocnione m.in. Fort A (Babice), Fort IX ( Piłsudskiego) i Bateria X (Augustówka).

Załoga Fortu Bema z Prezydentem Mościckim - pamiątka rodzinna, okres międzywojenny

Po II wojnie światowej fortyfikacje Twierdzy Warszawa przeważnie zagospodarowało wojsko. Obecnie coraz częściej wojsko pozbywa się tych terenów i jednocześnie pojawiają się inwestorzy chętni do ich zagospodarowania. Do dzisiaj spośród 56 zrealizowanych dzieł fortecznych zachowały się 33 w różnym stopniu i stanie, w tym 5 szczątkowo.

Fort Bema ( P- Parysów) położony jest w wewnętrznym pierścieniu fortyfikacji Twierdzy Warszawa. Wybudowany został jako fort główny, składnica, na zapolu fortu II, A i III. Było to artyleryjsko-magazynowe dzieło dla piechoty i artylerii ciężkiej, zrealizowane na bazie projektu wzorcowego z 1879 r., o narysie bastionu z rozbudowaną szyją (w formie głębokiego barkanu). Posiada dwa wysokie wały o krótkich stokach przedpiersi. Zewnętrzny wał (niższy) w czołach i barkach przeznaczony był dla piechoty i otaczał cały fort, w szyi pełniąc rolę głównie osłonową. Wewnętrzny (wyższy) służył dla ciężkiej artylerii. Pod wałem dla artylerii zlokalizowano ceglane koszary i schrony podwalni; a w wydzielonej szyi ceglane składy prochu, amunicji, laboratorium. Naprzeciw prochowni ulokowano drewniane szopy na naboje. Przez wodną fosę w szyi, na osi forty prowadził żelazny most. Wokół fosy, w czołach i barkach zaprojektowano przedstok (glacis) dla wzmocnienia obrony przedpola fortu. Do fortu prowadziła od strony szyi droga dojazdowa. Właściwą komunikację wewnątrz fortu zapewniał system dziedzińców, dróg i wjazdów. Na wałach znajdowały się drogi wałowe, ławy dla artylerii z poprzecznicami i ławki dla piechoty. Komunikacja z dziedzińca głównego do kaponier zapewniona była poprzez przestrzeń międzywałową i dalej poternami pod wałami. Z koszar do przestrzeni międzywałowej również prowadziły poterny. W przestrzeni międzywałowej zlokalizowano tzw. drogę straży.

Budowę fortu rozpoczęto w 1886 r., a w 1890 r. Ukończono główne roboty ziemne i murowe. W 1892 wzmocniono betonem ceglane sklepienia składów prochowych oraz zakończono uzupełniające roboty przy wałach. Po 1909 roku, kiedy dowództwo rosyjskie podjęło decyzję o likwidacji fortów warszawskich wyprowadzono z Fortu Bema załogę wojskową, wyniesiono nieruchomości, pozostawiając jedynie wartę przy zabudowaniach. Zapewne wiosną/ latem w 1913 roku rozpoczęto przygotowania do wysadzenia urządzeń obronnych (wykuto nisze do umieszczenia materiałów wybuchowych). Trudno stwierdzić czy wtedy właśnie wysadzono schrony i poternę na załamaniu wału arterii w płn.- wsch. barku.

Warszawa, Wytwórnia Amunicji Nr 1

W okresie międzywojennym użytkowany przez Wytwórnię Amunicji nr 1. Wykorzystywany podczas obrony Warszawy w 1939 – wchodził w skład tzw. „Odcinka Północnego”. Po wojnie użytkowany był przez wojsko (głównie do funkcji magazynowych i gospodarczych), Wojskowy Klub Sportowy „Legia”, a obecnie przez Urząd Dzielnicy Bemowo.

Wał międzyfortowy, przylegający od płn. Do Fortu Bema (P- Parysów), zamykał międzypole linii obronnej. Dzieło ziemne o narysie łamanym, odcinkowym o niewysokich profilach, fosy wodne – wybudowane w 1889 roku.

Rewitalizacja Fortu Bema w Warszawie lata 2004-2011

Program rewitalizacji Fortów Bema na dzień dzisiejszy został zrealizowany w zakresie: częściowej wycinki lasu, oczyszczenia fosy i wyprofilowania jej brzegów,  przystosowania terenów do rekreacji rowerowej, pieszej i biegowej poprzez wykonanie wytyczonych ścieżek i alejek utwardzonych z kostki lub żwirowych, ukształtowanych w formie dwóch pierścieni – zewnętrznego i wewnętrznego oraz dwóch współczesnych drewnianych pomostów. W ramach inwestycji zrealizowano oświetlenie terenu latarniami. Fort Bema cieszy się coraz większą popularnością jako obszar organizacji różnych imprez i zawodów sportowych np maratonów oraz jako tereny zielone związane z wypoczynkiem, a ścisłe centrum obejmujące zabytkowe zachowane budowle murowe i nasypy jest wykorzystywane do potrzeb crossów rowerowych i biegów. Przykładowo w lipcu 2011 r. na terenie Fortu Bema zorganizowano inscenizację oblężenia „Smoleńsk 400 lat” z udziałem grup rekonstrukcyjnych z Polski i Rosji. W przyszłym roku planowane są dwa kolejne widowiska w formie rekonstrukcji wydarzeń -  w rocznicę odzyskania Smoleńska oraz w rocznicę bitwy pod Kłuszynem, jak zapowiedzieli organizatorzy imprezy z bieżącego roku. Należy docenić fakt, że znajduje się coraz więcej interesujących pomysłów na wykorzystanie terenu Fortu Bema. Jednak, czy jest to ostateczna odpowiedź na pytanie, co może jeszcze się zdarzyć w tym pięknym i dobrze zachowanym obszarze. Na to pytanie odpowiedź przyniesie nam przyszłość, ważne jest, że Fort Bema nie uległ zapomnieniu i że w jakimś wstępnym zakresie został objęty rewitalizacją, co przynosi nadzieję na przyszłość. Fort Bema czeka na to, żeby docenić również jego walory historyczne.

Fort Bema - Wizualizacja projektu adaptacji budowli murowych na restauracje i galerie

Zachowane budowle murowe podlegają ochronie konserwatorskiej. Obecnie nie wykorzystane stanowią pustostany, wcześniej były zamykane na kłódki, w oknach i drzwiach wstawiono kraty, a część otworów zamurowano, aby zabezpieczyć je przed zasiedleniem przez osoby bezdomne. W ostatnim czasie wnętrza udostępniono artystom-graficiarzom, którzy swoimi pracami zapełniają powierzchnię ścian i sklepień, podobno dzięki ich działalności staną się bardziej przyjazne i przystępne, zamiast straszyć kratami w oknach. W rzeczywistości malowidła ścienne w formie graffiti powstawały tutaj już wcześniej, więc tak naprawdę nie są żadną nowością i atrakcją turystyczną. Natomiast są łatwiejszym i tańszym sposobem odświeżenia powłok malarskich na ścianach pod hasłem „całodobowa otwarta wystawa streetartowa” niż tradycyjne malowanie na biało.

Graficiarze malują wnętrza budowli murowych Fortu Bema @ źródło TVN Warszawa

W ostatnich latach tereny wokół Fortu Bema stopniowo wypełniają elementy współczesnego zagospodarowania – powstają nowe osiedla mieszkaniowe, parkingi i boiska. Rozległy Plac Zabaw, którego zdjęcia znajdują się poniżej został otwarty w 2008 roku. Jeśli chodzi o plany miasta względem samego Fortu Bema podobno są ambitne – ma tam powstać hotel, restauracje i galerie na wzór Pola Mokotowskiego, na razie pozostają nierealne, ponieważ wymagają ogromnych nakładów finansowych, może w przyszłości uda się je zrealizować z udziałem kapitału prywatnego. W następnym roku planowana jest modernizacja fosy, aby w przyszłości uniknąć zalewania ścieżek i pomostów i umożliwić jej lepsze wykorzystanie dla celów rekreacji wodnej. Pierwszy raz wypożyczalnia rowerów wodnych na fosie Fortu Bema została uruchomiona w okresie lata 2009 roku.

Fort Bema stanowi istotny element w przestrzeni urbanistycznej tej części Warszawy-Bemowo, niezależnie od tego jak przebiegać będzie w najbliższym czasie sam proces „Rewitalizacji Fortu Bema”, pozostanie on ważną dominantą wokół której przekształcana będzie przestrzeń poprzez powstawanie nowej zabudowy i zagospodarowania w oparciu o istniejącą strukturę, która częściowo zostanie zachowana. Fort Bema ze swoimi walorami sam się obroni, a w przyszłości może się okazać terenem bardzo atrakcyjnym pod względem inwestycyjnym.

Fort Bema - Plac Zabaw otwarty w 2008 r.

Opis ogólny ostatniej historycznej formy Fortu Bema (P-Parysów) w Warszawie

 Typologia:

Linia umocnień – tyłowa, wewnętrzna linia fortyfikacji; Funkcja w twierdzy – fort główny, składnica; Rodzaj – fort artyleryjsko-magazynowy obrony dalekiej; odmiana fortu standardowego z 1879 r.;

Układ przestrzenny

Narys – bastionu, z głębokim barkanem w szyi; Wyniesienie – duże; Liczba wałów – dwa wały: dla artylerii ciężkiej – wewnętrzny wysoki, dla piechoty – zewnętrzny niski; Kaponiery – nie występowały; Koszary – w czołach, w wale artylerii; Inne – Laboratorium , Magazyn gotowych naboi , Zapasowa prochownia w szyi fortu;

Historia budowy

Rok 1886 – rozpoczęcie robót ziemnych; Rok 1890 – zakończenie robót ziemnych i murowych, wzmocnienie betonem ceglanych sklepień składów prochowych.

Obecny stan obiektu

Stopień zachowania – 80%; Układ przestrzenny – czytelny, zachowany w całym obiekcie; Budowle i urządzenia zachowane: fosa, most żelazny na fosie, historyczne obiekty murowane (z wyjątkiem Schronu z poterną – ruina), wał dla artylerii; Budowle i urządzenia nie zachowane: wał dla piechoty nie zachowany od północno-wschodniego barku, Schron z poterną – ruina;  Wartość historyczna – punkt obrony Warszawy w 1939 r. Wartość architektoniczna i urbanistyczna – zachowane formy architektoniczne i detale ceglanych obiektów, żelazny most z fabryki Lilpopa, zachowany czytelny układ założenia;

Widok satelitarny Fortu Bema z nazwami budowli murowych @ pomorscyarchitekci.pl

Naszym opracowaniem objęte były następujące budowle murowe na terenie Fortu Bema w Warszawie:

-        Laboratorium

-        Magazyn Gotowych Naboi

-        Zapasowa Prochownia

-        Schron Podwalni z Poterną (nr 1)

-        Schron Podwalni z Poterną – Ruina (nr 2)

-        Schron Podwalni z Poterną (nr 3)

-        Koszary z Poterną (nr 1)

-        Koszary z Poterną (nr 2)

Ostatnia historyczna forma Fortu Bema z nazwami budowli murowych - aksonometria @ pomorscyarchitekci.pl

Szczegółowy opis poszczególnych budowli zamieszczamy poniżej wraz z rzutami i zdjęciami:

Laboratorium – zachowana murowana budowla na terenie Fortu Bema w Warszawie, jednokondygnacyjna (przyziemie) wzniesiona na prostokątnym wydłużonym rzucie, posiada dwutraktowy układ pomieszczeń obejmujący cztery sale z centralnie usytuowanym korytarzem głównym i korytarzami obwodowymi dostępnymi poprzez boczne przedsionki. Pomieszczenia połączone są w amfiladzie bez późniejszych wtórnych podziałów. Budowla posiada jedną elewację frontową z cegły licowej od strony południowo-wschodniej z wejściami do poszczególnych pomieszczeń. Dach budowli stanowi nasyp ziemny porośnięty trawą o czytelnym narysie i zniekształconych w niewielkim stopniu profilach. Ponad zielony dach wyprowadzone są murowane przewody kominowe. Teren przylegający – w przyziemiu ścian nieuporządkowany, bezodpływowy, podniesiony o 25 cm w stosunku do pierwotnego, utwardzonego brukiem poziomu, fragmenty można spotkać pod warstwą nasypową. Przed otworami drzwiowymi, pod ziemią, znajdują się progi wykonane z obrobionego kamienia, obecnie prawie niewidoczne. Stan zachowania: 85%.

Fort Bema, Laboratorium - rzut przyziemia @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema, Laboratorium @ pomorscyarchitekci.pl

Magazyn Naboi Gotowych  – zachowana murowana budowla na terenie Fortu Bema w Warszawie, jednokondygnacyjna (przyziemie) wzniesiona na prostokątnym wydłużonym rzucie, posiada dwutraktowy układ pomieszczeń obejmujący sześć sal z korytarzami obwodowymi. Dostęp do poszczególnych pomieszczeń na dzień dzisiejszy jest ograniczony poprzez zewnętrzne drzwi wejściowe – przejścia pomiędzy pomieszczeniami oraz otwory okienne i drzwiowe zewnętrzne zostały w części wtórnie zamurowane. Budowla posiada jedną elewację frontową z cegły licowej od strony południowo-wschodniej z wejściami do poszczególnych pomieszczeń. Dach budowli stanowi nasyp ziemny porośnięty trawą o czytelnym narysie i zniekształconych w niewielkim stopniu profilach. Ponad zielony dach wyprowadzone są murowane okrągłe przewody kominowe z żaluzjami w otworach. Teren przylegający – w przyziemiu nieuporządkowany, bezodpływowy, miejscami z widocznymi pryzmami nasypanego gruntu, porośnięty przez trawy i chwasty, sporadycznie przez samosiejki ekspansywnej roślinności. Stan zachowania: 90%.

Fort Bema, Magazyn Naboi Gotowych - rzut przyziemia @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema, Magazyn Naboi Gotowych @ pomorscyarchitekci.pl

Zapasowa Prochownia  – zachowana murowana budowla na terenie Fortu Bema w Warszawie o konstrukcji mieszanej, jednokondygnacyjna (przyziemie) wzniesiona na prostokątnym wydłużonym rzucie, posiada trzytraktowy układ pomieszczeń z korytarzami obwodowymi, przedsionkami i korytarzem głównym (salą prochowni), obiekt posiada dwa portale wejściowe. Dostęp do poszczególnych pomieszczeń na dzień dzisiejszy jest ograniczony, drzwi wejściowe prawego portalu zostały zaspawane, przejścia pomiędzy pomieszczeniami zostały w części wtórnie zamurowane. Obecnie obiekt przeznaczony jest na cele magazynowe. Budowla posiada dwa portale wejściowe z cegły licowej od strony południowo-wschodniej. W lewym portalu zamontowano masywną dwuskrzydłową kratę stalową. Zwieńczony łukiem otwór portalu prawego zamurowano cegłą i wstawiono drzwi stalowe – obecnie zaspawane. Dach budowli stanowi utworzony nasyp ziemny porośnięty trawą o czytelnym narysie i zniekształconych w niewielkim stopniu profilach. Ponad zielony dach wyprowadzone są murowane kominy wentylacyjne wybudowane w planie kwadratu, przykryte dachem namiotowym z podbudową ceramiczną, przykryte od góry wyprawą betonową tzw. „wypalaną”. Teren przylegający – przy obu wejściach nieuporządkowany, podniesiony w stosunku do pierwotnego, z ziemią nasypową pomieszaną z gruzem, o spadku powierzchni w kierunku wejścia. Teren podjazdowy utwardzony płytą betonową o zagruzowanej nawierzchni. Na „zielonym dachu” rosną drzewa pochodzące z samosiewu. Stan zachowania: 90%.

Fort Bema, Zapasowa Prochownia - rzut przyziemia @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema, Zapasowa Prochownia @ pomorscyarchitekci.pl

Schron Podwalni z Poterną (nr 1) – zachowana murowana budowla na terenie Fortu Bema w Warszawie, dwukondygnacyjna wzniesiona na wydłużonym rzucie. W przyziemiu posiada jedno-, dwu- i trzytraktowy układ pomieszczeń, połączonych korytarzem poterny oraz amfiladowo. Na górnej kondygnacji znajduje się jedno pomieszczenie z dostępem do symetrycznie rozmieszczonych szybów windowych łączących w pionie oba poziomy schronu. Dostęp do pomieszczeń na poszczególnych kondygnacjach możliwy jest poprzez zewnętrzne otwory drzwiowe od strony dziedzińca. Taras górnej kondygnacji wykończony jest kutą balustradą. Budowla posiada dwukondygnacyjną elewację frontową z cegły licowej od strony południowo-wschodniej oraz dwa portale przelotni – południowo-zachodni i północno-wschodni. Dach budowli stanowi utworzony nasyp ziemny porośnięty trawą o czytelnym narysie i zniekształconych w niewielkim stopniu profilach. Pochylnie prowadzące na kondygnację dolną i górną zachowane są z lekkimi odkształceniami.  Teren przylegający – teren przy ścianach nierówny, bezodpływowy. Na zielonym dachu liczne odrosty korzeniowe i samosiejki ekspansywnej roślinności krzewiastej i drzewiastej, wyraźnie podniesiony względem poziomu pierwotnego, nieuporządkowany. Stan zachowania: 90%.

Fort Bema, Schron Podwalni z Poterną (nr 1) - rzut przyziemia @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema, Schron Podwalni z Poterną nr 1 @ pomorscyarchitekci.pl

Schron Podwalni z Poterną – Ruina (nr 2) – zachowana ruina budowli murowanej o elementach rozrzuconych w terenie w formie „skałek ceramicznych” na powierzchni skarpy nasypu wału, na powierzchni w kształcie wydłużonej paraboli o długości ca 50m. W wyniku wybuchu ładunków założonych w wykutych otworach minerskich powstała ruina, której fragmenty obecnie są słabo wyeksponowane w terenie pomiędzy licznymi samosiejkami ekspansywnej roślinności. Poszczególne elementy ruiny najlepiej zachowane i czytelne zostały określone nazwami Detali A, B, C, D, E, F – poniższy rysunek przedstawia ich rozmieszczenie w terenie.  Stan zachowania: zróżnicowany 10–30%.

Fort Bema, Schron Podwalni z Poterną nr 2 - Ruina @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema, Schron Podwalni z Poterną (nr 2) - Ruina, Sytuacja @ pomorscyarchitekci.pl

Schron Podwalni z Poterną (nr 3) – zachowana murowana budowla na terenie Fortu Bema w Warszawie, dwukondygnacyjna wzniesiona na wydłużonym rzucie z fragmentami murów zewnętrznych wykonanych po łuku. W przyziemiu posiada jedno-, dwu- i trzytraktowy układ pomieszczeń, połączonych korytarzem poterny oraz amfiladowo. Na górnej kondygnacji znajduje się jedno pomieszczenie z dostępem do symetrycznie rozmieszczonych szybów windowych łączących oba poziomy schronu w pionie. Dostęp do pomieszczeń na poszczególnych kondygnacjach możliwy jest poprzez zewnętrzne otwory drzwiowe od strony dziedzińca. Taras górnej kondygnacji wykończony jest kutą balustradą. Budowla posiada dwukondygnacyjne elewacje z cegły licowej od strony południowej i wschodniej oraz dwa portale przelotni – północny i południowy. Dach budowli stanowi utworzony nasyp ziemny porośnięty trawą o czytelnym narysie  i zniekształconych w niewielkim stopniu profilach. Pochylnie prowadzące na kondygnację dolną i górną zachowane są z niewielkimi odkształceniami. Teren przylegający – teren przy ścianach nierówny, bezodpływowy. Na zielonym dachu liczne odrosty korzeniowe i samosiejki ekspansywnej roślinności krzewiastej  i drzewiastej, wyraźnie podniesiony względem poziomu pierwotnego, nieuporządkowany.  Stan zachowania: 85%.

Fort Bema, Schron Podwalni z Poterną nr 3 - rzut przyziemia @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema, Schron Podwalni z Poterną nr 3 @ pomorscyarchitekci.pl

Koszary z Poterną (nr 1) – zachowana murowana budowla na terenie Fortu Bema w Warszawie, jednokondygnacyjna (przyziemie) wzniesiona na prostokątnym wydłużonym rzucie z podłużnym aneksem poterny, posiada jednotraktowy układ pomieszczeń z korytarzem prowadzącym do poterny. Oryginalny układ pomieszczeń został zmieniony współczesnymi podziałami w formie trwałych lub tymczasowych przegród budowlanych oraz wtórnymi zamurowaniami otworów drzwiowych pomiędzy pomieszczeniami. Budowla posiada jedną elewację frontową z cegły licowej od strony południowo-wschodniej oraz portale poterny. Otwory okienne budynku zostały w przeważającej części zamurowane na pełno cegłą ceramiczną Dach budowli stanowi utworzony nasyp ziemny porośnięty trawą o czytelnym narysie i zniekształconych w niewielkim stopniu profilach. Ponad zielony dach wyprowadzone są murowane przewody kominowe jedno- i wielokanałowe. Teren przylegający – w przyziemiu ścian od strony dziedzińca nieuporządkowany, pierwotnie utwardzony brukiem, którego fragmenty można spotkać pod warstwą nasypową. Nawierzchnia częściowo współczesna betonowa. W okolicach portali poterny teren również nieuporządkowany i znacznie podniesiony względem poziomu pierwotnego. W bliskim sąsiedztwie występują samosiejki uciążliwej roślinności krzewiastej oraz drzew; Stan zachowania: 85%.

Fort Bema, Koszary z Poterną (nr 1) - rzut przyziemia @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema, Koszary z Poterną nr 1 @ pomorscyarchitekci.pl

Koszary z Poterną (nr 2)  – zachowana murowana budowla na terenie Fortu Bema w Warszawie, jednokondygnacyjna (przyziemie) wzniesiona na prostokątnym wydłużonym rzucie z podłużnym aneksem poterny, posiada jednotraktowy układ pomieszczeń z korytarzem prowadzącym do poterny. Oryginalny układ pomieszczeń został zmieniony wtórnymi podziałami w formie trwałych przegród budowlanych. W salach koszar znajdują się trzy współczesne otwarte kominki z podłączeniem do jednokanałowych kominów. Budowla posiada jedną elewację frontową z cegły licowej od strony południowo-wschodniej oraz portale poterny. Dach budowli stanowi nasyp ziemny porośnięty trawą o czytelnym narysie i zniekształconych w niewielkim stopniu profilach. Ponad zielony dach wyprowadzone są murowane przewody kominowe jedno- i wielokanałowe. Teren przylegający – przy elewacji frontowej równy, porośnięty przez samosiejki krzewów, na nasypach przelotni wyraźny aktywny wzrost licznych samosiejek i odrostów korzeniowych ekspansywnej roślinności. Przy portalach przelotni poziom historycznej pochylni znacznie podniesiony w stosunku do ich pierwotnego poziomu. Stan zachowania: 90%.

Fort Bema, Koszary z Poterną (nr 2) @ pomorscyarchitekci.pl

Fort Bema, Koszary z Poterną nr 2 @ pomorscyarchitekci.pl

 Zespół autorski – architekci: Renata Stefania Węsierska, Tomasz Golanko, Magdalena Sołohub-Sienkiewicz, Bartosz Woźnicki

Autor tekstu: arch. Renata Stefania Węsierska

szkolenia Warszawa